Biuletyn Informacji Publicznej

Polish English French German Russian Spanish

Miasto Hrubieszów

Zabytki

Diecezjalne Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej
W skład zabytkowego zespołu wchodzi:

  • cerkiew murowana (obecnie kościół) zbudowana w latach 1795-1828
  • plebania drewniana, pocz. XX w.
  • dzwonnica I, XIX
  • dzwonnica II, kon. XVIII
  • cmentarz, kon. XVIII, kon. XIX

Na wysokiej skarpie nad Huczwą znajduje się dawna cerkiew grekokatolicka z końca XVIII wieku, w 1875 roku przekształcona na cerkiew prawosławną, a w 1918 roku rekoncyliowana na kościół rzymskokatolicki pw. Św. Stanisława Kostki. Obecnie mieści się tam Diecezjalne Sanktuarium Matki Bożej Sokalskiej nad którym opiekę sprawują oo. Bernardyni. Cudowny obraz Matki Bożej Sokalskiej przez wieki odbierał cześć w miejscowości Żwirka (część miasta Sokal) w kościele oo. bernardynów. 8 września 1724 r. słynący łaskami obraz został ukoronowany przez arcybiskupa lwowskiego Jana Skarbka. Był czwartym obrazem koronowanym na prawie papieskim na ziemiach Rzeczypospolitej, po obrazie Matki Bożej Częstochowskiej, obrazie Matki Bożej Trockiej i obrazie Matki Bożej Kodeńskiej. Po II wojnie światowej obraz został przewieziony do kościoła bernardynów w Krakowie, a od 2002r. znajduje się w Hrubieszowie.

Cerkiew prawosławna pw. Zaśnięcia NMP
Jedna z nielicznych ciągle czynnych cerkwi w regionie. Zbudowana w 1873 r.na miejscu rozebranego w 1785 r. kościoła parafialnego. Jest to typowa budowla sakralna z drugiej połowy XIX w., budowanych na polecenie władz carskich w stylu rosyjsko-bizantyjskim. Zbudowana na planie krzyża, z ośmiokątną wieżą dzwonnicą, półokrągłym prezbiterium oraz dwoma bocznymi skrzydłami. Zwieńczona jest trzynastoma typowymi cebulastymi kopułami: jedną nad dzwonnicą, pięcioma w tradycyjnym układzie nad centralną częścią nawy głównej, trzema nad każdym ze skrzydeł oraz jedną nad prezbiterium. Jest jedyną w Polsce i drugą w Europie cerkwią z trzynastoma kopułami.

Kościół rzymsko-katolicki p.w. Matki Bożej Nieustajacej Pomocy
Kościół został wybudowany przez władze carskie razem z koszarami w latach 1903-1905, po odzyskaniu niepodległości w okresie międzywojennym był tu rzymsko - katolicki kościół garnizonowy dla 2 Pułku Strzelców Konnych. W czasie okupacji Niemcy z kościoła zrobili stajnię dla koni i magazyny dla wojsk niemieckich. W latach 1944-1953 służył celom religijnym zarówno dla wojska jak i ludności cywilnej. Zamknięty przez władze komunistyczne i przekazany między innymi na magazyn słomy, sienników. Wojsko korzystało z budynku, ale go nie remontowało. Dach przeciekał, co sprawiło, że budynek w zawrotnym stanie uległ dewastacji, okna zostały powybijane, rzeźbione drzwi zastąpiono deskami. Na dachu rosły brzozy grubości nogi, a korzenie drzew rozsadzały mur kościoła. Władze państwowe kilkakrotnie przymierzały się do zburzenia kościoła. Od roku 1969 rozpoczęto starania o odzyskanie odbudowę kościoła. Te starania o odzyskanie prowadził ks. Stanisław Chomicz - ówczesny wikariusz. Pisano listy do I Sekretarza KC, do premiera, ministra Obrony Narodowej, władz wojewódzkich, Prymasa Polski i wielu innych, którzy mogli zrobić coś w tej sprawie. Niestety wszyscy odpowiadali, że trzeba czekać. Po 11 latach usilnych starań mieszkańców Hrubieszowa, a w tym dzięki szczególnej pomocy prof. Wiktora Zina, ówczesnego wiceministra kultury, oddano kościół ale w stanie totalnego zniszczenia. Z dawnego wyposażenia zostały tylko dwa żyrandole. Przystąpiono do kapitalnego remontu. 27 VI 1982 r. Biskup Pomocniczy prof. dr Piotr Hemperek w czasie uroczystości odpustowej odczytał dekret Biskupa Lubelskiego o utworzeniu w Hrubieszowie Parafii p.w. MBN Pomocy, dokonując rekonsekracji odzyskanego kościoła. Pierwszym proboszczem tej Parafii był Ks. Kan. Stanisław Chomicz. 27 lipca 1983 r. przejął obowiązki proboszcza ks. Andrzej Puzon, funkcję tą sprawuje do dnia dzisiejszego.

Zespół Klasztorny Dominikanów

  • kościół (obecnie par. św. Mikołaja Bpa) murowany 1736-1750
  • dzwonnica murowana z 2. połowy XIX w.
  • klasztor (obecnie LO) 1736-1766, przebudowany na szkołę ok. 1827, rozbudowany 1921

Kościół i klasztor wzniesiono w latach 1736-1766 na miejscu wcześniejszego kościoła drewnianego. Wzniesiony w stylu barokowym kościół jest niedużą budowlą o rozkładzie trójnawowym i skromnym wystroju. Wnętrze głównie w stylu rokoko. Znajduje się tutaj popiersie Stanisława Staszica. W ołtarzu głównym znajduje się XVII-wieczny obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem w metalowej sukience. W XVIII w. uważany za cudowny. Obok kościoła znajduje się czworoboczna murowana dzwonnica z drugiej połowy XIX w. Do kościoła przylega budynek dawnego klasztoru Dominikanów.
Zbudowany na planie litery L razem z kościołem, po kasacie klasztoru w 1827 r. został przebudowany na szkołę i taką funkcję sprawuje do dzisiaj.

Zespół dworski "Du Chateau"

  • dwór (obecnie Muzeum im. St. Staszica) murowany 1791,

  • oficyna I (wsch.), 1941

  • oficyna II (zach.), poł. XIX

  • ogród, 1791, XIX, XX

  • ogrodzenie, poł. XIX

Dwór Du Chateau jeden z najciekawszych zabytków Hrubieszowa, nazwany tak od znanej hrubieszowskiej rodziny, wywodzącej się od żołnierza napoleońskiego, do której należał przez wiele dziesięcioleci. Centralna część dworu została wzniesiona na miejscu dawnego hrubieszowskiego zamku w roku 1791. Jest to budowla parterowa, nakryta mansardowym dachem. Z piętrową częścią centralną ozdobioną czterokolumnowym portykiem wgłębnym. Do pierwotnego dworu przylegają zbudowane później (prawe około 1860 r. a lewe w 1941 r.) prostokątne skrzydła. Po wojnie mieściła się tutaj placówka NKWD. Obecnie w budynku mieści się Muzeum im. ks. Stanisława Staszica, Publiczna Biblioteka Powiatowa im. prof. Wiktora Zina oraz Towarzystwo Regionalne Hrubieszowskie.

Zespół dworski Golakowskich

  • dwór, nastepnie sejmik powiatowy, budynek murowany z 2 połowy XIX w.
  • ogród z drugiej połowy XIX w.

Kolejną reprezentacyjną budowlą Hrubieszowa jest Dworek Golakowskich, murowany, parterowy budynek z czterokolumnowym portykiem od frontu, którego nazwa pochodzi od nazwiska pierwszych właścicieli, rodziny lekarza Władysława Golakowskiego. W późniejszym czasie znajdował się tam Wydział Powiatowy Sejmiku Hrubieszowskiego, następnie apteka, obecnie odrestaurowany dwór znajduje się w rękach prywatnych i mieszczą się w nim kancelaria notarialna i gabinety lekarskie.

Zespół Pałacowy Kiesewetterów

  • pałac, pierwsza połowa XIX w., przebudowany w XX w.
  • ogród, 2 połowa XIX w.

Pałac Kieseweterów, to klasycystyczna budowla z I połowy XIX wieku, która zachwyca wachlarzowymi schodami. Z miejscem tym wiąże się postać Bogumiły Kiesewetter z Wiśniewskich, która w 1910 roku założyła pierwszą polską drukarnię w Hrubieszowie.

Plebania Rzymsko-Katolicka
Budynek murowany, wybudowany w 1746 r., przebudowanany na przełomie XIX i XX w, obecnie w remoncie. Dzieje starej plebanii parafii św. Mikołaja łączą się z życiorysem wielkiego pisarza Bolesława Prusa, który w tym właśnie budynku przyszedł na świat 20 sierpnia 1847 r.

Kramy „Sutki”
Przykładem licznych śladów wielonarodowości i wielokulturowości miasta jest wąska uliczka w centrum miasta do złudzenia przypominająca handlowe dzielnice miast południa i Bliskiego Wschodu a to ze względu na charakterystyczne kramy o niezwykłej architekturze. Kramy te zwane „sutkami” od arabskiego słowa suk, które oznacza targowisko mieściły się w dwóch rzędach murowanych budynków, oddzielonych wąską uliczką po środku. Miejsce to pomimo upływu czasu i ciągłych przeobrażeń do dzisiaj spełnia swoją handlową funkcję. Lata II Wojny Światowej poprzez masową zagładę ludności żydowskiej przyniosły kres temu unikalnemu folklorowi, a o ich wielowiekowej obecności w Hrubieszowie świadczą nieliczne już zabudowania i pomnik upamiętniający holokaust na miejscowym Kirkucie.

Dawny Syndykat Rolniczy
Dawny Syndykat Rolniczy z 1920 roku - budynek murowany, piętrowy, zbudowany w stylu późnej secesji, jedyny tego typu obiektem zarówno w Hrubieszowie jak i na zamojszczyźnie. W budynku tym w latach 1934 - 1936 mieszkał mjr. H. Dobrzański słynny „Hubal” ówczesny kwatermistrz 2 Pułku Strzelców Konnych. Obecnie mieści się tutaj siedziba Fundacji Kultury i Przyjaźni Polsko – Francuskiej im. Stefana i Krystyny Du Chateau.

Dworek, 2 poł. XIX - Hrubieszów, ul. Czerwonego Krzyża 18a

Jest to typowy podmiejski dworek drewniany o konstrukcji zrębowej, otynkowany. Zbudowany na planie zbliżonym do kwadratu, parterowy, z czterospadowym dachem obecnie krytym blachą. Na elewacji południowej ganek na osi wsparty na dwóch kolumnach.

 

Dworek, 2 poł. XVIII - Hrubieszów, ul. Krucza 12

Jest to jeden z najstarszych zachowanych drewnianych budynków Hrubieszowa.  Budynek zbudowany w konstrukcji zrębowej, obecnie z dachem kopertowym pokrytym gontem. Prostokątna bryła budynku przełamana czterokolumnowym gankiem na elewacji frontowej

 

Szkoła, kon. XIX - Hrubieszów, ul. Partyzantów 11

Wybudowany dla oficera wojsk carskich, potem przystosowany na potrzeby szkolne. Budynek prostokątny o konstrukcji zrębowej, oszalowany , wzbogacony o czterokolumnowy ganek z wysokim dwuspadowym dachem.

 

Dom Lekarzy Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego, poł. XIX - Hrubieszów, ul. Piłsudskiego 9

Obiekt wybudowany jako dwór na potrzeby lekarzy pracujących dla Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego. Posiada typową konstrukcję zrębową, oszalowany. Bryła prostokątna z gankiem wspartym na czterech kolumnach.

 

Zespół szpitala powiatowego im. św. Jadwigi, 2 poł. XIX - Hrubieszów, ul. Piłsudskiego 11:

  • szpital powiatowy im. św. Jadwigi, 2 poł. XIX
  • kaplica, 2 poł. XIX

Gmach szpitala wybudowano w roku 1858 a po 26 latach dobudowano do niego szpitalną kaplicę. Elewacje budynku ściśle nawiązują do typowej architektury ruskiej. Budynek piętrowy, murowany z cegły podpiwniczony z bocznymi aneksami. Na dziedzińcu starego szpitala obecny starodrzew.

 

Dworek, kon. XIX - Hrubieszów, ul. Staszica 9

Wzniesiony jako typowy podmiejski dworek w 1874 r. Wymurowany z cegły, na planie zbliżonym do kwadratu. Ganek na osi budynku wsparty na murowanych filarach. Obecnie po generalnym remoncie.

 

Dworek, 1831 - Hrubieszów, ul. Staszica 12b

Dworek autorstwa Nosalskiego murowany z cegły, na planie prostokąta z gankiem na elewacji frontowej wspartym na dwóch kolumnach. Parterowy, podpiwniczony, zachowany detal architektoniczny – w naczółku portyku półkoliste okno.

 

Dom, 1825 - Hrubieszów, ul. Targowa 7

Budynek wzniesiony jako jeden z wielu hrubieszowskich domów zajezdnych. Pierwotnie jako część całego kompleksu mieszkalno – usługowo – handlowego. Do dziś nie przetrwała żadna z trzech oficyn. Prostokątny budynek główny, murowany z cegły, piętrowy , podpiwniczony.  Na chwilę obecną śladowo zachowane pozostałości detali architektonicznych takie jak : Lizeny flankujące bramę, gzyms kordonowy, arkadowe nadproża parteru i gzyms koronujący kostkowy.

 

Dom, 1 poł. XIX - Hrubieszów, pl. Wolności 8

Jedna z piękniejszych kamienic zdobiąca kiedyś centrum miasta. Dom rodzinny Henrego Orensteina – znanego i cenionego w świecie wynalazcy i pokerzysty światowej sławy.

Kamienica wybudowana w centrum starego rynku w dwóch etapach, pierwotnie piętrowa, po rozbudowie zyskała dodatkowe piętro. Budynek murowany z cegły, podpiwniczony. Dach zbliżony do kopertowego. Elewacja wzbogacona balkonami. Śladowe pozostałości bogatej kiedyś ornamentalistyki zewnętrznej.

Pokaż okno Facebooka przy fokusie